chart_NL

C

rew Resource Management (CRM) wordt tegenwoordig breed toegepast in de luchtvaart voor het verbeteren van de zogenaamde niet-technische vaardigheden van cockpit- en cabinebemanningen. In de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw vond een aantal grote luchtvaartongevallen plaats, waarbij onderzoek uitwees dat menselijk falen de belangrijkste oorzaak was voor deze ongelukken. Voorbeelden hiervan zijn een gebrek aan onderlinge communicatie, de invloed van stress en vermoeidheid op prestaties, een teveel aan hiërarchie of gebrek aan assertiviteit en overschatting van kennis en vaardigheden.

H

et concept CRM ontstond in 1979 naar aanleiding van een NASA-bijeenkomst waarbij de rol van de mens werd besproken in het ontstaan van luchtvaartongevallen. CRM heeft  tot doel deze menselijke fouten te voorkomen of de gevolgen ervan te beperken. Voor CRM wordt vaak de volgende definitie gebruikt: ‘Het gebruiken van alle aanwezige bronnen, zoals informatie, apparatuur en mensen, voor het bereiken van een veilige en efficiënte vlucht.’ CRM omvat teamtraining, gebruik van simulaties, interactieve groepsgesprekken, specifieke procedures of werkafspraken en het continu verbeteren van de individuele en teamprestaties.

I

n de luchtvaart bestaat geen eenduidig CRM-programma. Het is luchtvaartmaatschappijen toegestaan om hun CRM-programma aan te passen aan de behoeft en een soort vluchtoperatie die zij uitvoeren. Dit alles moet wel gebeuren volgens de door internationale regelgeving gedicteerde richtlijnen. Zo dienen bemanningen een aantal keer beoordeeld te worden op hun CRM-vaardigheden en dient er jaarlijks een minimaal aantal onderwerpen te worden behandeld tijdens training. Aan boord zijn bijna alle werkwijzen en standaarden doorspekt met CRM-facetten. Dit geldt voor de dagelijkse standaardwerkzaamheden maar ook voor het handelen volgens speciale procedures of in noodsituaties.

N

aast de luchtvaart is CRM in de offshore ook al behoorlijk ingeburgerd. Met name in de koopvaardij en de marine wordt al veelvuldig gewerkt met CRM-technieken. Hier wordt de training ook wel BRM of Bridge Resource Management genoemd en het heeft zich inmiddels behoorlijk verankerd in de opleidingen voor scheepsbemanningen.

I

n de gezondheidszorg is CRM voor het eerst geïntroduceerd in de Verenigde Staten. De aanbeveling voor het breed toepassen van CRM in het fameuze rapport ‘To err is human’ van het Institute of Medicine heeft  sterk bijgedragen aan de groei van CRM in de gezondheidszorg. In de Verenigde Staten werd het TeamSteppsprogramma ontwikkeld, dat erin voorzag dat handboeken, presentaties en videomateriaal gratis beschikbaar werden gesteld. Momenteel is CRM al in veel landen buiten de VS geïmplementeerd en geëvalueerd. De trainingen worden door de deelnemers in hoge mate gewaardeerd en hebben een positief effect op houding en gedrag ten aanzien van CRM. Ook heeft  CRM een positief effect op de tevredenheid van medewerkers. In de gezondheidszorg wordt in plaats van ‘Crew’ ook wel gesproken van ‘Team’ Resource Management.

M

eer recent is CRM ook geïntroduceerd in de olieboorindustrie, met name boorplatformteams. Onder andere als gevolg van de grote ramp in de golf van Mexico, beter bekend onder de naam van het betrokken boorplatform de ‘Deep Water Horizon’ of de naam van het olieveld ‘Macondo’ heeft de olieindustrie ingezien dat veranderen noodzakelijk zijn. Daarnaast zijn er een aantal organisatie die rapporten hebben uitgebracht waarin één van de belangrijke adviezen het implementeren van CRM trainingen is. Naast Maersk waren The Well Academy en noTECHs de eersten wereldwijd die CRM succesvol implementeerden in trainingen voor boorplatformteams.

D

e nadruk bij CRM hoort te liggen op “error management”, het herkennen van foute beslissingen en acties, het omgaan daarmee en uiteindelijk het voorkomen van menselijke fouten. Men gaat er vanuit dat fouten onvermijdelijk zijn, maar dat er drie verdedigingslinies kunnen worden opgeworpen die ook wel de “error troika” genoemd:triangle

  1. Het vermijden van fouten door het toepassen van concepten en gedraging-en die in de training zijn geleerd. Bijvoorbeeld: door bewust te blijven van de situatie door oplettend te zijn, zonder afleidende factoren, kunnen navigatie-fouten voorkomen worden.
  2. Fouten te herkennen voordat ze niet meer te herstellen zijn. Het cross-checken van computer-informatie kan een verkeerde koers of hoogte tonen.
  3. Het beperken van de gevolgen van gemaakte fouten. Het bespreken van een nadering die wordt gevlogen in bergachtig gebied, bijvoorbeeld, kan een gecontroleerde vlucht in terrein tonen, nog op tijd om een ramp te voorkomen.

 

E

r zijn diverse cursussen Crew Resource Management, verschillend in opzet maar vaak wel met gelijksoortige aandachtspunten. Een voorbeeld van de onderwerpen die in een CRM-cursus behandeld worden:

  • Attitude (houding) en capaciteiten
  • Communicatie en briefings
  • Korte termijn strategie
  • Autoriteit en assertiviteit
  • Managementstijl
  • Workload controle
  • Menselijke fouten (human errors)
  • Situaties beoordelen en beslissingen nemen
  • Noodsituaties en leiderschap